Monday, October 7, 2013

Từ phút tưởng niệm Đại tướng tại Nhà hát Lớn…

Trong chương trìnhJazz suite nightcủa nghệ sĩ saxophone Quyền Thiện Đắc diễn ra tại Nhà hát Lớn Hà Nội tối 4/10/2013, ở phần 2 của đêm diễn sau chương đầu của tác phẩmCha và con, khi Quyền Thiện Đắc đang say sưa solo, thì NSƯT Quyền Văn Minh bước ra cắt ngang… Là người nhất mực yêu kính bố, Đắc dừng ngay, khuôn mặt lộ vẻ ngạc nhiên. Đấy cũng là tâm trạng của khán giả ngồi trong khán phòng.

1. Đứng trước micro, nghệ sĩ saxophone bậc thầy ở Việt Nam lặng đi, ông nói: "Tôi vừa biết một tin rất buồn, đã kiểm tra chính xác: Người anh cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam, vị tướng lỗi lạc của lịch sử nước ta thế kỷ 20, danh tướng thế giới Võ Nguyên Giáp đã qua đời lúc 18h9 phút hôm nay, cách đây 3 tiếng. Không thể nói gì hơn về tổn thất lớn lao này. Tôi đã định tạm dừng tác phẩm Đắc viết tặng tôi để chơi khúc nhạc tưởng niệm. Song, tôi thấy rằng, không nỗi tiếc thương nào được bày tỏ cao hơn sự im lặng. Đề nghị tất cả chúng ta dành 1 phút tưởng niệm Đại tướng, 1 phút tâm trí chúng ta nhớ đến hình ảnh của Người".

Quyền Văn Minh chưa nói hết câu, khán giả cả 3 tầng nhà hát đã đồng loạt đứng dậy. Im lặng. Cúi đầu.

Tôi nghĩ, những khắc giây ấy trôi trong 500 khán giả có một liên tưởng đồng hiện hình ảnh Đại tướng. Mỗi người sẽ có ấn tượng, ký ức, lưu nhớ khác nhau, đều chung nhau dòng chảy tâm linh chân thành kính ngưỡng và thấy mất mát.

Sau đó, Đắc tiếp tục solo, tứ tấu lại chơi nhạc. Nhưng lúc này, nhạc jazz không còn những phá cách, ngẫu hứng, phiêu du trong tiếp nhận của người nghe. Cả nhà hát trầm hẳn.


Viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại nhà riêng 30 Hoàng Diệu

2. Khán phòng thỉnh thoáng sáng lên bởi ánh sáng phát ra từ những chiếc iphone. Tôi biết, các khán giả đang cập nhật tin tức mới nhất về tin Đại tướng từ trần.

Không còn tâm trạng nghe nhạc, tôi vòng ra hậu đài gặp Quyền Văn Minh. Ông đang ngồi tại phòng hóa trang của diễn viên nam. Hút thuốc một mình. Tôi hỏi ông, ai báo tin này. Nhạc sĩ cho biết làm MC và chăm lo đêm diễn của con trai, ông bận rộn không xem điện thoại. Tin này do một nhà báo nói với ông cuối giờ giải lao. "Không muốn tin điều đó, tôi mở iphone rồi lại gọi cho bạn bè và buộc phải chấp nhận sự thật đau đớn".

Một người bạn lâu năm của Quyền Văn Minh cũng không còn tâm trí nào để thưởng thức jazz, là nghệ sĩ kèn fagot Nguyễn Trí Dũng (Giám đốc Dàn nhạc Giao hưởng quốc gia - VNSO) đứng ngoài hành lang, tíu tít gọi điện. Chờ ông điều hành công việc xong, tôi hỏi chuyện. Ông Nguyễn Trí Dũng chia sẻ: "Nhạc sĩ Lương Minh, Trưởng phòng Ca nhạc VTV3 mới gọi tôi, đề nghị dàn nhạc cho triển khai gấp, tập các tác phẩm viết về Điện Biên để đài thu, quay hình ngay tuần tới, kịp phát sóng trong dịp Quốc tang. Hiện VNSO đang rất bận vì vướng một số hợp đồng, nhưng Đại tướng ra đi, toàn thể dàn nhạc phải nỗ lực cao nhất. Đấy cũng là cách biểu lộ tình cảm kính trọng đặc biệt của chúng tôi".

3. Khi tôi trở về nhà, 23h đêm, thấy bố tôi (đạo diễn - NSƯT Vi Hòa) vẫn loay hoay trong phòng làm việc. Ông hỏi tôi: "Ông Giáp mất rồi con biết chưa?", tôi nói con mới biết được 2 tiếng. Bố tôi bảo: "Đêm nay bố không ngủ được. Bố phải lục tìm các tập lời bình, tư liệu ghi chép và các băng gốc đã quay về Đại tướng. Bố rất tiếc vì nhiều lần bố đến nhà Đại tướng thì con không đi cùng". Nghe lời nói của bố, tôi càng ân hận. Đúng tôi đã trượt mất nhiều dịp và không còn cơ hội nào để bù lại nữa. Tôi chỉ có thể đến viếng ông - lần gặp thực tế đầu tiên và cuối cùng.

Từ phút tưởng niệm tại Nhà hát Lớn, qua thái độ và tình cảm của công chúng xôn xao khắp các quán cà phê khu vực Hàng Nón - Đường Thành mà tôi chứng khiến sáng 5/10 càng khẳng định một giá trị thiêng liêng: Võ Nguyên Giáp không chỉ là danh từ riêng, mà còn là động từ, tính từ, khái niệm đầy sức mạnh trong lịch sử quân sự, lịch sử dân tộc Việt Nam. Ông đã đang và mãi sống trong lòng dân, được nhân dân kính yêu. Văn võ song toàn, cuộc đời ông không chỉ vẻ vang bằng vinh quang đỉnh cao chiến thắng Điện Biên, ánh sáng từ ông là ánh sáng của văn hóa, đạo nghĩa, nhân văn. Vị tướng yêu hòa bình Võ Nguyên Giáp thích văn chương, ông viết nhiều cuốn sách, chuộng văn hóa Pháp và ưa chơi đàn dương cầm. Tất cả toát lộ một tâm hồn, nhân cách vĩ đại mà vô cùng gần gũi nhiều thế hệ nhân dân Việt Nam và thế giới.


NSƯT Quyền Văn Minh tuyên bố phút tưởng niệm. Ảnh : Nguyễn Đình Toán

4. Trao đổi với nhạc sĩ Lương Minh, ông cho biết: "Cuối tuần tới, chúng tôi sẽ tiến hành thu và ghi hình VNSO trình tấu các tác phẩm giao hưởng về Điện Biên và phát sóng ngay để tưởng niệm Đại tướng. Đó làTrở về Điện Biên(Trần Trọng Hùng),Điện Biên(20 phút, 2004) của Trọng Đài,Rhapsody Việt Nam(Đỗ Hồng Quân), thanh xướng kịchCó một cánh rừng như thế(Doãn Nho).

Có một cánh rừng như thếđã vang lên qua giọng hát NSND Tường Vi và hợp xướng thiếu nhi học trò trong bộ phim của ĐD Vi Hòa về cánh rừng Mường Phăng (Điện Biên), có Già Poong trông coi như sứ mệnh cuộc đời mình với "Rừng Đại tướng", nơi ông đã hoạt động từ khi trẻ lúc là chàng trai người Thái dưới sự chỉ huy của Đại tướng.

5. Lòng yêu kính của tôi với Đại tướng không chỉ do những gì tôi được đọc, được xem, được gặp ông bà và gia đình trong chuyến lên Điện Biên năm 2004, nó được bồi tụ qua những câu chuyện của cha tôi, người đã làm nhiều phim về Đại tướng nhất tại Trung tâm Phim tài liệu và phóng sự của Đài Truyền hình Việt Nam. Các phim tài liệu:Từ ngọn lửa rừng Trần Hưng Đạo, Pác Pó về Tân Trào - hành trình thắng lợi, Điện Biên Phủ - lịch sử và huyền thoại(2004),Đại tướng Võ Nguyên Giáp về thăm quê(2011), là tâm huyết lớn của cha tôi. Ông sở hữu hàng nghìn phút phim tư liệu về Đại tướng, song do khung thời gian quy định, chỉ dựng được 30 phút mỗi phim.

Võ Nguyên Giáp không mất đi, ông bất tử và thuộc về giá trị vĩnh cửu.

VI THÙY LINH
Thể thao & Văn hóa


No comments:

Post a Comment